عزيز الله بيات
456
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
پنجاب شد و در دشت كرنال واقع در شمال دهلى ، سپاهيان محمد شاه را شكست داد . محمد شاه شخصا به حضور نادر آمد و تقاضاى عفو كرد . نادر او را مورد محبت قرار داد و همراه وى عازم دهلى شد . پس از چند روز اقامت در دهلى ، شايع شد كه نادر مسموم شده است . در نتيجه شورشى برپا شد كه منجر به كشته شدن عده زيادى از سپاهيان نادر شد . براى سركوبى شورشيان ، نادر فرمان قتل عام داد . سرانجام به شفاعت محمد شاه شورشيان را بخشيد . در سال 1152 هجرى با نفايس زياد از جمله تخت طاووس و دو قطعه الماس معروف به درياى نور و كوه نور به طرف ايران حركت كرد . پس از رسيدن به هرات ، عازم سركوبى ابو الفيض خان حاكم بخارا شد ، ليكن حاكم مذكور شخصا خدمت نادر رسيد و مورد لطف قرار گرفت و رودخانه جيحون سرحد بين ايران و بخارا شد . نادر در سال 1152 هجرى پس از تصرف خيوه و كشتن ايلبارس خان حاكم آن محل ، يكى از نوادههاى چنگيز خان را به حكومت آنجا منصوب كرد . در سال 1154 هجرى از مشهد عازم سركوبى لزگيها شد . هنگام عبور از جنگلهاى سوادكوه به جان وى سوء قصد شد . سپس رضا قلى ميرزا فرزند خود را به تهران فرستاد و خود رهسپار داغستان شد . هرچند در اين سفر تعدادى از رؤساى لزگيها قبول اطاعت كردند ، غالب طوايف اين منطقه از موقعيت طبيعى استفاده كردند و به نقاط سخت كوهستانى پناه بردند و خسارات زيادى به سپاهيان نادر وارد آوردند . نادر به دربند مراجعت كرد ، درحالىكه به دليل عدم موفقيت خود سخت خشمناك شده بود . در همين زمان ، غلامى را به اتهام سوء قصد نزد نادر آوردند . وى رضا قلى ميرزا را محرك خود معرفى كرد ، نادر رضا قلى ميرزا را احضار كرد و پس از محاكمه ، او را نابينا كرد . در سال 1156 هجرى براى قبولاندن شرايط خود به دولت عثمانى ، شهرهاى كركوك و موصل را تصرف كرد . دولت عثمانى ناچار تقاضاى متاركه جنگ داد تا آنكه در زمان مناسب ، مجددا به مذاكره بپردازند . نادر به شهروان برگشت . در همين سال يكى از سياحان انگليسى به نام جان آلتون را مأمور كرد كه در مشهد سرو لنگرود براى دولت ايران كشتى بسازد . در سال 1158 هجرى محمد يكن پاشا سردار معروف عثمانى از طريق ارز روم و